Plasenta Akreta

Plasenta Akreta Nedir?

Plasenta (eş), normalde rahmin iç zarına tutunur ve doğumdan sonra kendiliğinden ayrılır. Plasenta akretada ise plasenta rahim duvarına olması gerekenden daha derin ve sıkı yapışır; doğumdan sonra ayrılamaz ve ayırma girişimi ciddi kanamaya yol açabilir. Yapışmanın derinliğine göre üç tipten söz edilir: rahim kasına tutunduğunda akreta, kasın içine ilerlediğinde inkreta, rahim duvarını aşıp mesane gibi komşu organlara ulaştığında perkreta. Bu tablonun tümü plasenta akreta spektrumu olarak adlandırılır.

Belirtileri

Plasenta akreta çoğu zaman gebelik boyunca hiçbir şikâyete yol açmaz; genellikle rutin ultrason kontrolünde fark edilir. Plasentanın rahim ağzına yakın ya da üzerinde olduğu durumlarda (plasenta previa) özellikle son üç ayda ağrısız vaginal kanama görülebilir. Plasenta mesaneye ilerlemişse nadiren idrarda kan görülebilir.

Gebelikte vaginal kanama, düzenli kasılmalar, şiddetli karın ağrısı veya bebek hareketlerinde belirgin azalma acil durumdur; vakit kaybetmeden 112'yi arayın ya da doğumun yapılacağı hastanenin acil servisine başvurun.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Rahim iç zarında daha önceki bir ameliyat veya işlemden kalan iz, plasentanın bu bölgeye anormal derin yerleşmesine zemin hazırlar. Başlıca risk faktörleri şunlardır:

• Daha önce sezaryen doğum; geçirilen sezaryen sayısı arttıkça risk artar
• Bu gebelikte plasenta previa bulunması, özellikle önceki sezaryen iziyle birlikteyse
• Miyom ameliyatı, kürtaj veya rahim içi başka cerrahi işlemler
• İleri anne yaşı
• Tüp bebek yöntemiyle oluşan gebelikler
• Daha önceki gebelikte plasenta akreta öyküsü

Tanı

Tanıda en önemli araç, bu konuda deneyimli bir hekimin yaptığı ayrıntılı ultrason ve Doppler incelemesidir. Plasenta ile rahim duvarı arasındaki sınırın kaybolması, plasenta içinde düzensiz boşluklar ve artmış damarlanma şüpheyi destekler. Plasentanın arka duvarda olduğu ya da yayılımın netleşmediği durumlarda MR görüntüleme yardımcı olabilir. Kesin derinlik çoğu zaman ancak doğum sırasında belli olur. Önceki sezaryeni olan ve plasentası önde ve aşağıda yerleşen her gebenin bu açıdan değerlendirilmesi önerilir.

Tedavi ve Korunma

Plasenta akreta tanısı ya da güçlü şüphesi olan gebelerde amaç, doğumun acil koşullar beklenmeden, planlı olarak ve gerekli ekip ile kan desteğinin hazır bulunduğu deneyimli bir merkezde yapılmasıdır. Doğum çoğunlukla planlı sezaryenle ve miadından birkaç hafta önce gerçekleştirilir; zamanlama anne ve bebeğin durumuna göre hekim tarafından belirlenir. Kanama riskini azaltmak için plasentanın zorla ayrılmaması esastır; birçok durumda sezaryenle birlikte rahmin alınması (histerektomi) gerekebilir. Seçilmiş hastalarda rahmi koruyan yaklaşımlar değerlendirilebilir. Kadın doğum, perinatoloji, anestezi, üroloji ve kan merkezi ekipleri birlikte çalışır.

Plasenta akretayı tamamen önlemenin bir yolu yoktur. Tıbbi gereklilik olmadan sezaryen tercih edilmemesi, ileride oluşabilecek riski azaltmaya yardımcı olur. Önceki sezaryeniniz varsa bunu gebelik takibinizi yapan hekime mutlaka bildirin.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Daha önce sezaryen olduysanız ve size plasentanın önde, aşağıda ya da rahme yapışık olduğu söylendiyse bir perinatoloji uzmanına danışarak ayrıntılı değerlendirme yaptırmanız ve doğum planınızı önceden konuşmanız önerilir. Kontrollerinizi aksatmayın ve kanama gibi uyarı işaretlerinde hemen hastaneye başvurun.