Tendon İltihabı

Tendon İltihabı Nedir?

Tendonlar, kasları iskelete bağlayan ve hareketi sağlayan yapılardır. Tendon iltihabı, tıbbi adıyla tendinit, tendonların aşırı kullanım, tekrarlayan zorlanma veya yaşlanma nedeniyle iltihaplanması ve mikro yırtıklar oluşmasıdır. Vücudun herhangi bir tendonunda görülebilmekle birlikte en sık omuz (rotator manşet), dirsek (tenisçi dirseği), el bileği, diz ve topuk (Aşil tendonu) bölgelerinde rastlanır. Tendinit, zamanında tedavi edilmezse kronikleşebilir ve tendon kopmasına zemin hazırlayabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Tendinitin en belirgin belirtisi, etkilenen tendon üzerinde hissedilen ağrıdır. Hareketle artan, dinlenmekle hafifleyen ağrı tipiktir. Ağrıya ek olarak aşağıdaki belirtiler görülebilir:

• Lokalize hassasiyet ve dokunmakla ağrı
• Hafif şişlik ve sıcaklık hissi
• Sabahları veya hareketsizlik sonrası tutukluk
• Hareket sırasında takılma, çıtırdama hissi (krepitasyon)
• Güçsüzlük ve ileri vakalarda hareket kısıtlılığı

Bunlara ek olarak şiddetli ağrı, ani şişlik, ateş veya ilgili bölgede tam hareket kaybı yaşıyorsanız vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Ana neden, bir tendonun sürekli aynı şekilde zorlanmasıdır. Tekrarlayan hareketler, tendon liflerinde yıpranmaya ve iltihaplanmaya neden olur. Spor yaralanmaları, mesleki aktiviteler (temizlik, marangozluk, bilgisayar kullanımı gibi) ve ev işleri tendiniti tetikleyebilir. Risk faktörleri şunlardır:

• Yaş: Yaşlandıkça tendonlar kanlanması azalır ve daha kırılgan hale gelir.
• Hatalı spor tekniği veya aniden yüklenme
• Romatoid artrit, diyabet, gut gibi kronik hastalıklar
• Bazı ilaçlar (özellikle florokinolon grubu antibiyotikler)
• Kötü duruş, uygun olmayan ekipman ve ayakkabılar
• Yetersiz ısınma ve soğuma yapmak

Tanı Nasıl Konur?

Tendinit tanısında en önemli adım, ayrıntılı bir klinik değerlendirmedir. Hekim, hastanın öyküsünü dinler ve fizik muayene yapar. Muayenede ilgili tendon boyunca basmakla ağrı, şişlik ve bazen hareket kısıtlılığı saptanır. Genellikle tanı için ek tetkik gerekmez. Tanı netleştirilemiyorsa veya yırtık düşünülüyorsa ultrasonografi veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) istenebilir. Bu yöntemler tendon kalınlaşmasını, sıvı birikimini ve yırtıkları gösterebilir. Laboratuvar testleri, romatolojik bir hastalık şüphesi yoksa rutin olarak önerilmez.

Tedavi ve Korunma

İlk tedavi yaklaşımı konservatif olmalıdır. Amaç ağrıyı azaltmak, iltihabı önlemek ve tendonu güçlendirerek yeniden yaralanmayı önlemektir. Önerilen yöntemler:

• Dinlenme: Etkilenen bölgeyi zorlamaktan kaçınmak. Ancak tam immobilizasyon önerilmez; ağrı olmadan hareket etmeye devam edilmelidir.
• Buz uygulaması: 15-20 dakika, günde 3-4 kez yapılabilir. Şişlik ve ağrıyı azaltır.
• Basınçlı bandaj (wrapping) ve bölgeyi yüksek tutmak (elevasyon) şişliği kontrol eder.
• Non-steroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ) doktor önerisiyle kısa süre kullanılabilir.
• Fizik tedavi: Uzman eşliğinde esneklik, güçlendirme ve egzersiz programları uygulanır.
• Gerekirse kortikosteroid enjeksiyonu veya ameliyat planlanabilir; bu karar uzman hekim tarafından verilmelidir.

Korunma için; egzersiz öncesi iyice ısının, ani ve aşırı yüklenmelerden kaçının. İş ve spor aktivitelerinde ara verin, doğru postürü koruyun. Ergonomik ekipman kullanın. Özellikle tekrarlayan hareket içeren aktivitelerde tendonları güçlendirici egzersizler yapın. Tendinit belirtileri başlar başlamaz dinlenme ve soğuk uygulama gibi basit önlemlerle süreci kontrol altına alın; iyileşme sağlanamazsa hekime başvurun.