Meme sarkması

Meme Sarkması Nedir?

Meme sarkması (ptozis), memelerin zamanla şeklini ve dikliğini kaybederek aşağı doğru düşmesi ve meme başının olması gereken konumun altına inmesidir. Meme dokusu; bez dokusu, yağ dokusu ve bunları destekleyen bağ dokusundan (Cooper bağları) oluşur ve memeyi saran deri ile desteklenir. Bu destek yapıları zamanla gevşediğinde ve deri esnekliğini kaybettiğinde meme aşağı doğru sarkar.

Meme sarkması bir hastalık değil, çoğunlukla yaşlanma, gebelik, emzirme ve kilo değişimlerine bağlı doğal bir süreçtir. Kadınların büyük bir kısmında yaşamın bir döneminde değişen derecelerde meme sarkması görülür. Çoğu zaman sağlık açısından bir sorun oluşturmaz; ancak bazı kadınlarda görünümle ilgili rahatsızlık, özgüven kaybı, giysi seçiminde zorluk ve meme altında deri sorunlarına yol açabilir.

Meme sarkmasının kalıcı olarak düzeltilmesi ancak cerrahi yöntemlerle mümkündür. Egzersizler ve kremler memenin şeklini kalıcı olarak değiştirmez.

Meme Sarkmasının Dereceleri

Meme sarkması, meme başının memenin alt kıvrımına (inframammarian kıvrım) göre konumuna bakılarak sınıflandırılır (Regnault sınıflaması):

• Hafif sarkma (1. derece): Meme başı, meme altı kıvrımı seviyesindedir.
• Orta sarkma (2. derece): Meme başı, meme altı kıvrımının altına inmiştir; ancak memenin en alt noktasının üzerindedir.
• İleri sarkma (3. derece): Meme başı, memenin en alt noktasındadır ve aşağıya doğru bakmaktadır.
• Psödoptozis (yalancı sarkma): Meme başı kıvrımın üzerinde veya seviyesinde olmasına rağmen meme dokusunun alt kısmı kıvrımın altına sarkmıştır. Genellikle emzirme sonrası meme dokusunun azalmasıyla görülür.
• Bez dokusu sarkması: Meme dokusunun alt kısmının sarkması ile meme başı ve meme altı kıvrım arasındaki mesafenin artması.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Yaşlanma: Yaşla birlikte derinin esnekliğini sağlayan kollajen ve elastin lifleri azalır, destek bağları gevşer.
• Gebelik: Gebelikte memeler hormonların etkisiyle büyür ve ağırlaşır; doğumdan sonra küçülürken deri ve bağlar gergin kalabilir. Her gebelikle sarkma riski artar.
• Emzirme: Emzirmenin tek başına sarkmaya neden olduğu düşünülse de çalışmalar, sarkmanın daha çok gebeliğin kendisine bağlı olduğunu göstermektedir.
• Kilo değişimleri: Önemli miktarda kilo alıp vermek, özellikle obezite cerrahisi sonrası hızlı ve büyük kilo kayıpları deride gevşemeye ve belirgin sarkmaya yol açar.
• Büyük ve ağır memeler: Ağırlık nedeniyle destek yapıları daha fazla gerilir.
• Menopoz: Östrojenin azalmasıyla meme bez dokusu küçülür ve yerini yağ dokusu alır; deri incelir.
• Genetik faktörler: Deri yapısı, meme dokusunun yoğunluğu ve bağ dokusu kalitesi kalıtsal olarak farklılık gösterir.
• Sigara: Derideki elastini parçalayarak esnekliği azaltır.
• Güneş hasarı: Göğüs derisinin uzun süre güneşe maruz kalması.
• Uygun olmayan sutyen kullanımı: Özellikle yoğun koşu ve zıplama gibi sporlarda destekleyici spor sutyeni kullanılmaması.
• Bazı hastalıklar: Meme dokusunu etkileyen hastalıklar ve bağ dokusu hastalıkları.

Meme Sarkmasının Etkileri

• Memelerin şeklinde ve görünümünde değişiklik; meme başlarının aşağı bakması
• Memeler arasında asimetri
• Meme altı kıvrımında terleme, pişik, tahriş ve mantar enfeksiyonları
• Uygun giysi ve sutyen bulmakta zorluk
• Beden algısında olumsuzluk ve özgüven kaybı
• Büyük ve sarkık memelerde boyun, sırt ve omuz ağrıları

Değerlendirme

Meme sarkmasının değerlendirilmesinde plastik cerrahi uzmanı şunları inceler:

• Sarkmanın derecesi, meme başı ve areolanın konumu ve büyüklüğü
• Meme hacmi (yeterli, az veya fazla), memelerin simetrisi
• Deri kalitesi, esnekliği ve çatlaklar
• Kişinin genel sağlık durumu, gebelik planları ve kilo değişim beklentisi
• Kişinin beklentileri ve tercihleri
• Meme kanseri taraması: Herhangi bir meme ameliyatı öncesinde, yaşa ve risk durumuna uygun olarak meme ultrasonu ve/veya mamografi ile meme sağlığı değerlendirilir. Muayenede kitle saptanırsa önce bu değerlendirilmelidir.

Tedavi Seçenekleri

Ameliyatsız Yöntemler

Ameliyatsız yöntemler meme sarkmasını tedavi etmez; ancak görünümü iyileştirmeye veya sarkmanın ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir:

• Destekleyici ve doğru beden sutyen: Memeleri destekleyerek daha dik görünüm sağlar; egzersiz sırasında spor sutyeni kullanımı önemlidir.
• Göğüs kaslarını güçlendiren egzersizler: Şınav, göğüs presi gibi egzersizler memenin altındaki göğüs kaslarını güçlendirerek göğüs görünümünü bir miktar iyileştirebilir; ancak meme dokusu kas içermediğinden sarkmayı düzeltmez.
• Sabit kilo: Ani kilo değişimlerinden kaçınmak.
• Sigarayı bırakmak ve güneşten korunmak
• Nemlendiriciler: Deri sağlığına katkıda bulunur; ancak sarkmayı düzeltmez.
• Radyofrekans ve benzeri cihaz uygulamaları: Hafif sarkmalarda deride sınırlı ve geçici sıkılaşma sağlayabilir; orta ve ileri sarkmalarda etkisi yoktur.

Cerrahi Tedavi

Meme Dikleştirme Ameliyatı (Mastopeksi)

Meme sarkmasının temel tedavisidir. Ameliyatta fazla deri çıkarılır, meme dokusu yeniden şekillendirilerek yukarı kaldırılır ve meme başı ile areola yeni, daha yukarıdaki konumuna taşınır. Gerekirse areolanın çapı küçültülür.

• Kesi tipleri: Sarkmanın derecesine göre yalnızca areola çevresinden (hafif sarkmada), areola çevresi ve dikey kesi (lolipop – orta sarkmada) veya areola çevresi, dikey ve meme altı kıvrımında yatay kesi (çapa veya ters T – ileri sarkmada) kullanılır.
• Genellikle genel anestezi altında yapılır ve 2–3 saat sürer.
• Meme dokusunun kendi dokusundan oluşturulan destek yöntemleri (otolog doku ile şekillendirme) veya bazı merkezlerde iç destek amaçlı ağ (mesh) kullanılarak sonucun kalıcılığı artırılmaya çalışılır.

Protezle Birlikte Meme Dikleştirme (Augmentasyon-Mastopeksi)

Meme sarkmasıyla birlikte meme hacminde azalma olan (özellikle gebelik ve emzirme sonrası) kadınlarda, dikleştirme işlemine silikon meme protezi eklenerek hem şekil hem de dolgunluk sağlanır. Bazı hastalarda iki işlem farklı seanslarda yapılabilir. Protez yerine hastanın kendi yağ dokusunun aktarılması (yağ enjeksiyonu) da seçilmiş durumlarda kullanılabilir.

Meme Küçültme ile Birlikte Dikleştirme

Sarkmanın büyük ve ağır memelere bağlı olduğu durumlarda meme küçültme ameliyatı hem boyutu küçültür hem de memeyi dikleştirir.

Ameliyat Sonrası Dönem

• Genellikle aynı gün veya bir gece hastanede kalınır.
• İlk günlerde ağrı, şişlik ve morluk olur; ağrı kesicilerle kontrol edilir.
• Haftalar boyunca gece ve gündüz özel destekleyici sutyen kullanılır.
• Ağır kaldırmaktan, kolları uzun süre yukarı kaldırmaktan ve zorlayıcı egzersizlerden 4–6 hafta kaçınılır.
• Masa başı işlere genellikle 1–2 hafta içinde dönülebilir.
• Memelerin son şeklini alması birkaç ay sürer.
• Yara izleri kalıcıdır; ancak zamanla solar ve çoğunlukla iç çamaşırı altında kalır. Silikon jel ve güneşten korunma iz bakımında önerilir.

Olası Riskler

• Kanama, enfeksiyon, yara iyileşme sorunları
• Belirgin veya kabarık yara izleri
• Meme başı hissinde değişiklik
• Memeler arasında asimetri
• Nadiren meme başı veya areolada kan dolaşımı sorunları (sigara içenlerde risk belirgin şekilde artar)
• Emzirme kapasitesinde azalma
• Protez kullanıldığında protezle ilişkili riskler (kapsül kontraktürü, protez yer değiştirmesi, yırtılma ve ileride değişim ihtiyacı)
• Zamanla, özellikle gebelik ve kilo değişimleriyle yeniden sarkma

Ameliyat Zamanlaması

• Gelecekte gebelik planlayan kadınlarda, gebelik ve emzirme memelerin şeklini yeniden değiştirebileceğinden ameliyatın gebelik ve emzirme sonrasına ertelenmesi düşünülebilir.
• Emzirme bittikten sonra memelerin son haline gelmesi için genellikle en az 6 ay beklenmesi önerilir.
• Kilo verme planı olan kişilerde, hedef kiloya ulaşıp kilo sabitlendikten sonra ameliyat daha kalıcı sonuç verir.
• Sigara içenlerin ameliyattan en az 4–6 hafta önce sigarayı bırakması gerekir.

Meme Sağlığı

Meme sarkması meme kanseri riskini artırmaz. Ancak tüm kadınlar yaşa uygun meme kanseri taramalarına (kendi kendine meme muayenesi, klinik meme muayenesi, mamografi) düzenli olarak devam etmelidir. Meme ameliyatı geçiren kadınlar, sonraki mamografilerinde radyoloğa ameliyat öykülerini bildirmelidir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Meme sarkması nedeniyle görünümünüzden rahatsızsanız, meme altında tekrarlayan pişik ve enfeksiyonlar yaşıyorsanız ya da ameliyat seçenekleri hakkında bilgi almak istiyorsanız bir plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanına başvurabilirsiniz. Memenizde yeni bir kitle, meme başından kanlı akıntı, meme başında içe çekilme, deride çukurlaşma veya portakal kabuğu görünümü fark ederseniz vakit kaybetmeden genel cerrahi uzmanına başvurun.

Acil durum: Meme ameliyatı sonrası bir memede hızla artan şişlik ve şiddetli ağrı, yüksek ateş, yarada kızarıklık ve kötü kokulu akıntı, meme başında veya deride koyu mor-siyah renk değişikliği ya da ani nefes darlığı ve göğüs ağrısı gelişirse beklemeden cerrahınızı arayın veya acil servise başvurun.

Meme sarkması plastik, rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanları tarafından değerlendirilir ve tedavi edilir. Ameliyat öncesi meme değerlendirmesinde radyoloji ve genel cerrahi (meme cerrahisi), meme altı deri sorunlarında dermatoloji uzmanları sürece katılabilir.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; teşhis ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurunuz.