Yüz Felci
Yüz felci, yüzün bir yarısındaki kasların aniden güçsüzleşmesi veya felç olmasıdır. En sık nedeni Bell paralizisi olup, genellikle geçicidir. Belirtiler arasında yüzde eğrilik, göz kapatamama ve tat alma bozukluğu yer alır. Tanı fizik muayene ile konur; inme gibi ciddi durumlar dışlanmalıdır. Tedavide kortikosteroidler ve fizik tedavi uygulanır. Ani gelişen yüz felcinde zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Yüz Felci Nedir?
Yüz felci, yüzün bir yarısındaki kasların zayıflığı veya felç olması durumudur. Bu durum, beyinden yüz kaslarına sinyal ileten fasiyal sinirin (7. kranyal sinir) hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. En yaygın yüz felci türü Bell paralizisi (fasiyal paralizi) olup, genellikle geçicidir ve çoğu hasta birkaç ay içinde iyileşir.
Yüz felci belirtileri aniden ortaya çıkarsa, derhal acil tıbbi yardım alınmalıdır. Bu durum, inme (beyin felci) gibi hayati risk taşıyan bir hastalığın belirtisi olabilir.
Belirtileri Nelerdir?
Yüz felcinin belirtileri genellikle dakikalar veya saatler içinde aniden gelişir. Yüzün sadece bir tarafını etkiler. Başlıca belirtiler şunlardır:
- Yüzde eğrilik, gülümseme sırasında ağzın bir tarafa kayması
- Kaş kaldırma veya göz kapatma güçlüğü
- Gözün kapanamaması, kuruluk veya aşırı yaşarma
- Ağızda su veya tükürük kontrolünün kaybı
- Çiğneme ve konuşma güçlüğü
- Tat alma duyusunda bozukluk
- Kulak arkasında veya yüzde ağrı
- Seslere karşı hassasiyet (hiperakuzi)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Bell paralizisi, fasiyal sinirin iltihaplanması ve şişmesi sonucu oluşur. Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, viral enfeksiyonlar (örneğin herpes simpleks virüsü, su çiçeği-zoster virüsü) veya bağışıklık sisteminin sinire saldırması rol oynayabilir. Soğuk algınlığı, grip veya üst solunum yolu enfeksiyonu geçirenlerde daha sık görülür.
Risk faktörleri arasında hamilelik, obezite, diyabet, hipertansiyon, üst solunum yolu enfeksiyonları ve stres sayılabilir. Ayrıca, nadiren travma, tümör veya orta kulak enfeksiyonu gibi yapısal nedenler de yüz felcine yol açabilir.
Tanı Nasıl Konur?
Yüz felci tanısı genellikle klinik muayene ile konur. Doktor, hastanın yüz kaslarını hareket ettirmesini isteyerek felcin derecesini değerlendirir. Bell paralizisini diğer nedenlerden (inme, tümör, enfeksiyon) ayırt etmek için ayrıntılı nörolojik muayene yapılır. İnmede yüzün alt yarısı etkilenirken, alın genellikle korunur; bu ayrım tanıda yardımcıdır.
Gerekirse elektromiyografi (EMG) ile sinir hasarının düzeyi ölçülebilir. İnme şüphesinde veya başka bir hastalık düşünüldüğünde bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) istenebilir.
Unutmayın: Yüz felci geçiren her hasta inme açısından değerlendirilmelidir. Bu nedenle belirtiler başlar başlamaz acil servise başvurmak hayati önem taşır.
Tedavi ve Korunma
Bell paralizisinde erken tedavi iyileşmeyi hızlandırır. Tedavide kortikosteroid ilaçlar (prednizon) iltihabı azaltmak için kullanılır. Viral enfeksiyon şüphesi varsa antiviral ilaçlar eklenebilir (örneğin asiklovir). Tedaviye başlamanın özellikle ilk 72 saat içinde etkili olduğu bilinmektedir.
Göz kapanamıyorsa, göz kuruluğunu önlemek için suni gözyaşı damlaları ve gece bantlama önerilir. Fizik tedavi ve yüz egzersizleri, kasların güçlenmesine yardımcı olur. Ayrıca, çoğu hastada tam iyileşme sağlanır; ancak bazı kişilerde hafif bir zayıflık kalabilir.
Korunma için spesifik bir yöntem yoktur, ancak bağışıklık sistemini güçlendirmek, stresten kaçınmak ve enfeksiyonlara karşı önlem almak riski azaltabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yüz felci kalıcı mıdır?
Çoğu yüz felci geçicidir. Bell paralizisinde hastaların büyük çoğunluğu birkaç ay içinde tamamen iyileşir. Ancak bazı kişilerde hafif zayıflık kalabilir. Tedaviye erken başlanması iyileşme şansını artırır.
Yüz felci ile inme arasındaki fark nedir?
Yüz felci fasiyal sinirin hasarından kaynaklanırken, inme beyindeki kan akışının bozulması sonucu oluşur. İnmede genellikle alın etkilenmez, kol ve bacakta da güçsüzlük olabilir. Ani yüz felci her zaman inme açısından değerlendirilmelidir.
Yüz felci bulaşıcı mıdır?
Yüz felcinin kendisi bulaşıcı değildir. Ancak bazı viral enfeksiyonlar yüz felcine yol açabildiğinden bu virüsler bulaşıcı olabilir. Yüz felci geçiren kişiden doğrudan bulaşma söz konusu değildir.
Yüz felci için hangi bölüme başvurmalıyım?
Yüz felci belirtileri yaşarsanız öncelikle nöroloji bölümüne başvurmalısınız. Acil durumlarda (ani gelişen felç, güçsüzlük) acil servise gitmeniz uygundur, çünkü inme gibi acil durumlar ekarte edilmelidir.
Yüz felci tedavisinde ameliyat gerekli midir?
Çoğu yüz felci vakasında cerrahi tedavi gerekmez. Nadir durumlarda, sinirin sıkışması veya tümör gibi nedenler varsa cerrahi düşünülebilir. Bu karar nöroloji ve beyin cerrahisi uzmanları tarafından verilir.
Kendi durumunuzu yazın, Yüz Felci ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →