Boyun Tutulması

Boyun Tutulması Nedir?

Boyun tutulması, boyun kaslarının aniden kasılıp gerilmesiyle ortaya çıkan, başın bir yöne çevrilmesini ağrılı ve kısıtlı hale getiren yaygın bir durumdur. Tıpta akut tortikolis olarak da adlandırılır. Çoğu kişi sabah uyandığında boynunu çeviremediğini fark eder. Büyük çoğunlukla ciddi bir hastalığa bağlı değildir ve uygun hareket ve bakımla birkaç gün içinde belirgin şekilde düzelir.

Belirtileri

• Boyunda ani başlayan ağrı ve sertlik
• Başı bir yana çevirmekte veya eğmekte zorlanma
• Başın bir tarafa hafifçe eğik durması
• Boyun ve omuz kaslarında dokunmakla artan hassasiyet
• Ağrının omuza, kürek kemiği çevresine veya başın arkasına yayılması

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Çoğu durumda belirgin tek bir neden bulunmaz. Sık rastlanan tetikleyiciler şunlardır:

• Uygun olmayan uyku pozisyonu: Çok yüksek ya da çok alçak yastık, yüzüstü yatarak boynun uzun süre bir yöne dönük kalması
• Uzun süre aynı duruş: Masa başında, telefon veya bilgisayar karşısında öne eğik çalışmak
• Ani ve zorlayıcı hareket: Başı hızla çevirmek, ağır yük kaldırmak veya taşımak
• Kas yorgunluğu ve stres: Omuz ve boyun kaslarında süregelen gerginlik
• Soğuğa veya hava akımına maruz kalınca kasların gerildiği hissi

Boyun fıtığı, boyun düzleşmesi veya kireçlenmesi olan kişilerde benzer şikayetler daha sık tekrarlayabilir.

Tanı

Tanı genellikle hekim muayenesiyle konur. Boynun hareket açıklığı, kaslardaki hassasiyet ve kol ile ellerdeki his ve güç değerlendirilir. Basit boyun tutulmasında çoğu zaman görüntüleme gerekmez. Travma öyküsü, kola yayılan uyuşma veya güçsüzlük, ateş ya da düzelmeyen ağrı varsa hekim röntgen, MR veya kan tahlili isteyebilir.

Tedavi ve Korunma

Amaç ağrıyı azaltmak ve boynun normal hareketini geri kazandırmaktır:

• Hareketsiz kalmamak: Ağrı sınırını zorlamadan boynu yavaşça hareket ettirmek iyileşmeyi hızlandırır. Uzun süre tamamen kıpırdatmamak kasların daha da sertleşmesine yol açabilir.
• Sıcak uygulama: Ilık duş veya sıcak kompres kasların gevşemesine yardımcı olur.
• Ağrı kesiciler: Hekim veya eczacının önerdiği ağrı kesiciler kısa süreli kullanılabilir.
• Fizyoterapi: Şikayet sürüyor ya da sık tekrarlıyorsa fizyoterapist germe ve güçlendirme egzersizleri, manuel terapi ve duruş eğitimi planlayabilir.

Korunmak için yastığın boynu düz tutacak yükseklikte olmasına dikkat edin, ekranı göz hizasına getirin, uzun çalışmalarda sık sık mola verip omuz ve boyun esneme hareketleri yapın ve ağır yükleri tek omuzda taşımaktan kaçının.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Ağrı bir haftadan uzun sürüyorsa, giderek artıyorsa veya sık tekrarlıyorsa hekime başvurun. Ateşle birlikte şiddetli baş ağrısı ve çeneyi göğse değdirememe, bir kaza veya düşme sonrası başlayan boyun ağrısı, kollarda uyuşma ya da güç kaybı, yürüme veya denge bozukluğu varsa beklemeden acil servise başvurun. Çocuklarda ateş veya boğaz enfeksiyonuyla birlikte boyun tutulması da hekim tarafından değerlendirilmelidir.