Nezle

Nezle Nedir?

Nezle, halk arasında soğuk algınlığı olarak da bilinen, burun ve boğazın viral bir enfeksiyonudur. Tıbbi adıyla akut viral rinofarenjittir. Çoğunlukla hafif seyreder ve kendiliğinden iyileşir. Erişkinler yılda ortalama 2-3 kez nezle olabilir. Hastalığa pek çok farklı virüs neden olur; bu nedenle bir kez geçirmek kalıcı bağışıklık sağlamaz.

Soğuk algınlığı ile grip birbirine karıştırılmamalıdır. Grip ani başlayan yüksek ateş, şiddetli kas ağrıları ve halsizlikle seyrederken nezle daha hafif bir tablo gösterir.

Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler genellikle virüsle temastan 1-3 gün sonra başlar ve birkaç gün içinde en yoğun düzeye ulaşır. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Burun akıntısı veya tıkanıklığı
• Hapşırma ve öksürük
• Boğaz ağrısı veya gıcıklanması
• Hafif baş ağrısı, halsizlik ve yorgunluk
• Çocuklarda hafif ateş görülebilir

Belirtiler tipik olarak 7-10 gün içinde kendiliğinden azalır. Ancak öksürük bazen iki hafta kadar sürebilir. Öksürük genellikle kuru başlar, bazen balgamlı hale dönebilir. Ateş genellikle düşüktür; yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı veya nefes darlığı varsa başka bir hastalık düşünülmelidir. Belirtiler 10 günden uzun sürüyor veya giderek kötüleşiyorsa doktora başvurulmalıdır.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Nezleye en sık rinovirüsler olmak üzere 200'den fazla virüs türü yol açar. Virüsler, hasta kişilerin öksürük ve hapşırıklarıyla saçılan damlacıkların solunması ya da virüs bulaşmış yüzeylere dokunduktan sonra ellerin yüzeye (göz, burun, ağız) götürülmesiyle bulaşır. Risk faktörleri arasında kalabalık ortamlar, mevsim geçişleri, bağışıklık sisteminin zayıf olması, stres ve sigara kullanımı sayılabilir. Üşümenin doğrudan nezle yapmadığı, ancak vücut direncini azaltabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca kapalı ve havalandırması yetersiz ortamda bulunmak virüslerin yayılmasını kolaylaştırır.

Tanı Nasıl Konur?

Nezle tanısı genellikle hastanın şikayetleri ve yapılan fizik muayene ile konur. Doktorunuz boğaz ve kulakları inceler, akciğer dinlemesi yapar. Özel bir laboratuvar testine çoğunlukla gerek yoktur. Doktor, gerekli gördüğünde grip veya başka enfeksiyonları ekarte etmek için kan testi ya da burun sürüntüsü isteyebilir. 38.5°C üzerinde ateş, şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı veya solunum zorluğu gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Tedavi ve Korunma

Nezlenin spesifik bir tedavisi yoktur. Amaç belirtileri hafifletmek ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına destek olmaktır. Bol sıvı içmek, istirahat etmek ve bulunulan ortamı nemlendirmek rahatlatıcıdır. Tuzlu su ile gargara yapmak boğaz ağrısını hafifletebilir, burun tıkanıklığı için serum fizyolojik damlalar kullanılabilir. Doktor önerisiyle ağrı kesici/ateş düşürücü ilaçlar (örneğin parasetamol) veya dekonjestanlar kullanılabilir. Antibiyotikler viral enfeksiyonlara etki etmediği için nezlede kullanılmamalıdır.

Korunma için alınabilecek önlemler:

• Elleri sık sık sabun ve suyla en az 20 saniye yıkamak
• Hasta kişilerle öpüşme, tokalaşma gibi yakın temastan kaçınmak
• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnu tek kullanımlık mendille kapatmak
• Ortak kullanılan yüzeyleri düzenli olarak temizlemek
• Dengeli beslenmek, düzenli uyumak ve egzersiz yapmak
• Kapalı alanları sık sık havalandırmak

Nezle genellikle hafif bir hastalıktır ancak bebekler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için komplikasyon riski taşır. Bu gruptaki kişilerde belirtiler şiddetliyse mutlaka doktorlarına danışılmalıdır.