Sinüzit

Sinüzit Nedir?

Sinüsler, yüz kemiklerinin içinde bulunan, hava dolu boşluklardır; burun boşluğuyla bağlantılıdır ve iç yüzeyleri ince bir mukoza ile kaplıdır. Sinüzit, bu mukozanın iltihaplanması ve sinüslerin havalanmasının bozulmasıdır. İltihap nedeniyle sinüs ağızları tıkanır, içeride salgı birikir ve basınç oluşur. Belirtiler 4 haftadan kısa sürerse "akut", 12 haftadan uzun sürer veya sık tekrarlarsa "kronik" sinüzitten söz edilir. Toplumda çok sık görülen, yaşam kalitesini belirgin etkileyen bir tablodur.

Belirtileri Nelerdir?

Sinüzitin belirtileri soğuk algınlığına benzeyebilir, ancak daha inatçı ve baskı hissi ön plandadır:

• Yüzde, özellikle burun kökü, yanaklar ve alın çevresinde dolgunluk ve basınç hissi
• Öne eğilince artan baş ve yüz ağrısı
• Burun tıkanıklığı ve burundan koyu, sarı-yeşil akıntı
• Geniz akıntısı ve buna bağlı öksürük (geceleri artan)
• Koku ve tat almada azalma
• Halsizlik, bazen hafif ateş
• Diş ve üst çene bölgesinde ağrı (üst sinüsler dişlere yakın olduğu için)

Nedenleri

Akut sinüzit çoğunlukla bir üst solunum yolu enfeksiyonunun (nezle/grip) ardından gelişir; virüs kaynaklı iltihaba bazen bakteriyel enfeksiyon eklenir. Kronik ve tekrarlayan sinüzitte ise sinüs havalanmasını bozan yapısal ve zeminsel etkenler öne çıkar: burun eti büyümesi, burun kemiği eğriliği (septum deviasyonu), alerjik nezle, nazal polipler ve sigara dumanına maruziyet. Bu zemin düzeltilmeden sinüzit tekrarlamaya eğilimlidir.

Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, kulak burun boğaz uzmanının değerlendirmesiyle konur. Hekim belirtileri sorgular, burun içini muayene eder; gerektiğinde ince bir kamerayla (endoskopi) sinüs ağızlarını ve akıntıyı doğrudan görür. Basit akut sinüzitte genellikle görüntüleme gerekmez; ancak kronik, tekrarlayan veya cerrahi planlanan olgularda sinüslerin durumu bilgisayarlı tomografi ile ayrıntılı değerlendirilir. Alerji şüphesi varsa alerji testleri de istenebilir.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, sinüzitin türüne ve nedenine göre planlanır. Akut sinüzitin büyük kısmı virüs kaynaklı olduğu için kendiliğinden geçebilir; bu dönemde tuzlu su ile burun yıkama, buhar, bol sıvı ve gerektiğinde burun açıcı/ağrı kesiciler rahatlatır. Belirtiler bakteriyel enfeksiyona işaret ediyorsa hekim antibiyotik ekleyebilir — ancak antibiyotik kararı ve süresi mutlaka hekime aittir, gereksiz kullanım zararlıdır. Alerjik zeminde burun spreyleri ve alerji tedavisi öne çıkar. Kronik sinüzitte veya ilaç tedavisine yanıt vermeyen, yapısal tıkanıklığı olan hastalarda kapalı yöntemle (endoskopik sinüs cerrahisi) sinüs havalanmasını açan ameliyat değerlendirilebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Burun tıkanıklığı, yüz ağrısı ve koyu akıntı 10 günden uzun sürüyor, geçmeye başlayıp yeniden kötüleşiyor ya da sık sık tekrarlıyorsa bir kulak burun boğaz uzmanına başvurun. Şiddetli baş ağrısı, yüksek ateş, göz çevresinde şişlik-kızarıklık, çift görme veya ense sertliği gibi belirtiler ise sinüzitin nadir ama ciddi yayılımına işaret edebilir; bu durumlarda vakit kaybetmeden acile başvurun. Burun açıcı spreyleri birkaç günden fazla kullanmayın — bağımlılık ve tıkanıklık artışı yapabilir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize danışınız.