Testis torsiyonu
Testis torsiyonu, testisin kan akışını sağlayan spermatik kordun dönmesi sonucu testis kan akımının kesildiği acil bir ürolojik hastalıktır. En sık ergenlik döneminde görülür. Ani başlayan şiddetli testis ağrısı, şişlik ve bulantı en tipik belirtilerdir. Tedavi edilmezse testis kaybı gelişir. Bu nedenle belirtilerin fark edilmesi durumunda vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Tanıda renkli Doppler ultrasonografi, tedavide ise cerrahi detorsiyon ve oropeksi uygulanır.
Testis torsiyonu Nedir?
Testis torsiyonu, testisin kan akışını sağlayan spermatik kordun kendi etrafında dönmesi sonucu testisin beslenmesinin bozulmasıdır. Bu dönme, damarları sıkıştırır ve testise giden kan akımını keser. Kan akımı uzun süre sağlanamazsa testis dokusu ölür. Bu nedenle testis torsiyonu, ürolojik acil bir durumdur. Genellikle ergenlik çağındaki erkeklerde görülür; ancak yenidoğan dönemi dahil her yaşta ortaya çıkabilir.
Belirtileri Nelerdir?
En belirgin belirti, ani başlayan ve hızla şiddetlenen tek taraflı testis ağrısıdır. Ağrı kasık, alt karın veya bele yayılabilir. Ağrıya sıklıkla bulantı, kusma ve karın ağrısı eşlik eder. Testis şişmiş, kızarık ve hassas olabilir. Ayrıca aşağıdaki bulgular görülebilir:
- Testisin normal pozisyonundan daha yukarıda durması
- Testisin anormal açıda durması
- İdrar yaparken yanma veya ağrı
- Yüksek ateş (bazı hastalarda)
Bu belirtiler aniden ortaya çıktıysa veya şiddetli ağrı varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun. Saatler içinde testis kaybı gelişebilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Testisler, skrotum içinde spermatik korda bağlıdır. Bu kordun aşırı hareketliliği torsiyona zemin hazırlar. "Bell clapper" deformitesi adı verilen, testisin anteriyora tutunmasındaki anormallik bu hareketliliğe yol açar. Bu anatomik yatkınlık genellikle her iki testiste de mevcuttur. Risk faktörleri arasında 12-18 yaş aralığı, daha önce torsiyon geçirilmesi ve aile öyküsü yer alır. Travma, soğuk hava, ani ve ağır egzersiz, gece uykuda (istemsiz kas kasılması) tetikleyici olabilir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı hastanın öyküsü ve fizik muayene ile konulmaya çalışılır. Ancak en önemli görüntüleme yöntemi renkli Doppler ultrasonografidir. Bu yöntemle testise giden kan akımı değerlendirilir; kan akımının azalması veya yokluğu torsiyonu doğrular. Bazen idrar testi, böbrek veya üreter taşı gibi diğer nedenleri dışlamak için istenir. Yine de kesin tanı için çoğu zaman acil ameliyathane şart gerekir; cerrah testi görerek değerlendirir.
Tedavi ve Korunma
Testis torsiyonunun tek tedavisi cerrahidir. Ameliyat sırasında testis yönü düzeltilir (detorsiyon) ve tekrar dönmesini önlemek için skrotum içine sabitlenir (oropeksi). Genellikle aynı işlem anatomik yatkınlık nedeniyle diğer testise de uygulanır. Erken cerrahi müdahale testisin kurtulma şansını belirler. İlk 6 saat içinde müdahale edilirse testis kurtarma oranı yüksekken, 12 saatten sonra bu oran önemli ölçüde düşer. Ameliyat sonrası ağrı kesici ve istirahat önerilir. Spesifik bir korunma yöntemi yoktur; ancak ani testis ağrısı hissettiğinizde hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmanız, oluşabilecek hasarı en aza indirir.
Sık Sorulan Sorular
Testis torsiyonu hangi yaşlarda görülür?
Genellikle 12-18 yaş arası ergen erkeklerde görülür, ancak yenidoğan dahil her yaşta ortaya çıkabilir. Ergenlik döneminde skrotum ve testis büyümesi ile birlikte risk artar.
Testis torsiyonu nasıl anlaşılır?
Ani başlayan şiddetli testis ağrısı, şişlik, bulantı ve kusma en önemli belirtileridir. Ağrı kasığa yayılabilir ve testis normalden yüksek durabilir. Bu belirtiler acil tıbbi müdahale gerektirir.
Testis torsiyonu tedavi edilmezse ne olur?
Tedavi edilmezse testise giden kan akımı kesildiği için testis dokusu ölmeye başlar. İlk 6 saatte müdahale ile testis kurtarılabilir, ancak 24 saat geçtikten sonra testis çoğunlukla kaybedilir.
Kendi durumunuzu yazın, Testis torsiyonu ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →