Yabancı cisim yutulması
Yabancı cisim yutulması çocuklarda sık görülen bir durumdur. Çoğu cisim zararsızdır ve kendiliğinden atılır, ancak düğme pil, mıknatıs, keskin veya büyük cisimler acil müdahale gerektirir. Belirtiler arasında salya artışı, yutma zorluğu, kusma, karın ağrısı sayılabilir. Tanıda röntgen ve endoskopi kullanılır. Tedavi izlemden endoskopik çıkarmaya kadar değişir. Korunma için küçük parçalar, piller ve kesici cisimler çocuklardan uzak tutulmalıdır.
Yabancı cisim yutulması Nedir?
Yabancı cisim yutulması, çocukların ağızlarına aldıkları oyuncak parçası, madeni para, pil, mıknatıs gibi cisimleri yutmasıdır. Çoğu cisim sindirim sisteminden kendiliğinden geçer ve dışkıyla atılır. Ancak bazı cisimler yemek borusu veya midede takılarak ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle her vaka tek tek değerlendirilmelidir.
Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler cismin yerleştiği yere ve çocuğun yaşına göre değişir. Bazen hiç belirti vermeyebilir. Olası belirtiler şunlardır:
- Salya artışı veya yutma güçlüğü
- Öğürme, kusma veya bulantı
- Boyun, göğüs veya karın ağrısı
- Kanlı tükürük veya dışkı
- Öksürük veya boğulma hissi
Nefes darlığı, morarma veya sürekli öksürük varsa cisim soluk borusuna kaçmış olabilir; bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.
Ayrıca haftalarca süren iştahsızlık, kilo kaybı veya tekrarlayan akciğer enfeksiyonları altta yatan yabancı cisme işaret edebilir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Özellikle 6 ay ile 3 yaş arası çocuklar merak nedeniyle her şeyi ağızlarına götürür. Yutulan cisimlerin türü ve özellikleri riski belirler. Düğme piller, mıknatıslar ve keskin cisimler yüksek risk taşır. Düğme piller kısa sürede dokuda yanık oluşturabilir, mıknatıslar bağırsak duvarında delinmeye yol açabilir. Büyük cisimler yemek borusunda takılabilir ve bası yapabilir.
Tanı Nasıl Konur?
Doktor çocuğun öyküsünü dinler ve fizik muayene yapar. Düğme pil yutulduğu biliniyorsa veya şüpheleniliyorsa acilen röntgen çekilmelidir; çünkü pil saatler içinde yemek borusunda hasar oluşturabilir. Röntgen çoğu metal cismi gösterir, ancak plastik veya ahşap cisimler görünmeyebilir. Kesin tanı ve çıkarma işlemi için endoskopi (kameralı tüp) kullanılabilir.
Tedavi ve Korunma
Yabancı cisim yutulduğunda ilk olarak çocuğun sakin tutulması, boğulma belirtisi yoksa su içirilmemesi ve hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Tedavi cisim türüne ve konumuna bağlıdır. Küçük ve zararsız cisimlerin çoğu kendiliğinden çıkar; doktor izlem önerebilir. Yemek borusunda takılı, düğme pil, mıknatıs, keskin veya büyük cisimler endoskopi ile çıkarılmalıdır. Nadiren cerrahi gerekir. Evde kusturma veya müshil vermek zararlı olabilir ve yapılmamalıdır. Endoskopi sonrası çocuk birkaç saat gözlem altında tutulur. Korunmada; küçük parçalı oyuncaklardan kaçınmak, pilleri, mıknatısları ve kesici aletleri çocuğun ulaşamayacağı yerlerde saklamak, çocukları oyun sırasında gözetmek etkilidir.
Sık Sorulan Sorular
Çocuğum madeni para yuttu, ne yapmalıyım?
Öncelikle sakin olun ve çocuğunuzun nefes alıp almadığını, öksürüp öksürmediğini izleyin. Boğulma belirtisi yoksa bir çocuk cerrahisi uzmanına danışın. Çoğu para mideden bağırsaklara geçerek kendiliğinden çıkar, ancak doktor takip önerebilir veya gerekirse endoskopi yapılabilir.
Düğme pil yutulması neden tehlikelidir?
Düğme piller yemek borusunda temas ettikleri dokuda kimyasal yanık oluşturabilir ve saatler içinde delinmeye neden olabilir. Bu nedenle düğme pil yutulduğunda acil tıbbi müdahale şarttır. Röntgen ile yeri belirlenir ve endoskopi ile çıkarılır.
Yabancı cisim endoskopi ile çıkarılırken anestezi verilir mi?
Evet, özellikle çocuklarda endoskopi işlemi genellikle genel anestezi veya derin sedasyon altında yapılır. Böylece çocuk ağrı hissetmez ve işlem güvenli şekilde tamamlanır. İşlem sonrası çocuk bir süre gözlem altında tutulur.
Kendi durumunuzu yazın, Yabancı cisim yutulması ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →