Yüksek Trigliserit

Yüksek Trigliserit Nedir?

Trigliserit, kanda dolaşan ve vücudun enerji depoladığı bir yağ türüdür. Yediğimiz besinlerdeki fazla kalori, özellikle şeker, rafine karbonhidrat ve alkol karaciğerde trigliserite dönüştürülerek yağ dokusunda depolanır. Kandaki trigliserit düzeyinin normalden yüksek olmasına yüksek trigliserit (hipertrigliseridemi) denir. Genel olarak açlık trigliserit düzeyi 150 mg/dL altında normal kabul edilir. 150–199 mg/dL sınırda yüksek, 200–499 mg/dL yüksek, 500 mg/dL ve üzeri çok yüksek olarak sınıflanır. Yüksek trigliserit çoğu zaman belirti vermez ve rutin kan tahlilinde fark edilir. Uzun süre yüksek kalması damar sağlığını olumsuz etkileyebilir, çok yüksek düzeyler ise pankreas iltihabına yol açabilir.

Belirtileri

• Çoğu kişide hiçbir belirti yoktur
• Çok yüksek düzeylerde karnın üst kısmında şiddetli ve saplanır tarzda ağrı, bulantı ve kusma (pankreas iltihabı belirtileri)
• Çok yüksek düzeylerde ciltte sarımsı yağ birikintileri ve kanın süt gibi bulanık görünmesi (nadir)
• Beraberinde karaciğerde yağlanma ve karaciğer büyümesi görülebilir

Yüksek trigliserit çoğunlukla başka risklerle birlikte bulunur. Bu nedenle kendi kendinize tanı koymayın ve kan tahlili yaptırın.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

• Fazla kilo ve obezite, özellikle karın çevresinde yağlanma
• Tip 2 diyabet, kontrolsüz kan şekeri ve insülin direnci
• Şekerli içecekler, hamur işleri, rafine karbonhidratlar ve fazla kalorili beslenme
• Alkol tüketimi
• Hareketsiz yaşam
• Tiroid bezinin az çalışması, böbrek ve karaciğer hastalıkları
• Bazı ilaçlar, örneğin östrojen içeren ilaçlar, bazı kortizon türleri, bazı tansiyon ve akne ilaçları
• Ailesel yatkınlık ve kalıtsal yağ metabolizması bozuklukları
• Gebelik

Tanı

Tanı, kanda yağ düzeylerini gösteren lipid profili testiyle konur. Test genellikle 8-12 saatlik açlıktan sonra yapılır. Trigliseritle birlikte toplam kolesterol, LDL, HDL kolesterol düzeylerine de bakılır. Hekim yüksekliğin nedenini araştırmak için kan şekeri, tiroid hormonları, böbrek ve karaciğer fonksiyon testlerini isteyebilir. Kullanılan ilaçlar, alkol tüketimi ve ailedeki yağ bozukluğu öyküsü sorgulanır. Tek bir yüksek sonuç yerine tekrar eden sonuçlar hekim tarafından birlikte değerlendirilir.

Tedavi ve Korunma

Tedavinin temeli yaşam tarzı değişikliğidir. Plan, hekim ve diyetisyenle birlikte kişiye göre yapılır. Genel olarak şunlar önerilir:

• Kilo verme: Fazla kilolu kişilerde ölçülü kilo kaybı trigliseriti anlamlı biçimde düşürebilir
• Beslenme: Şekerli içecekler, tatlılar, beyaz un ve rafine karbonhidratlar ile işlenmiş gıdaların azaltılması. Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil, zeytinyağı ve haftada birkaç kez balık (özellikle yağlı balıklar) içeren dengeli beslenme
• Alkol: Azaltma ya da tamamen bırakma. Trigliserit çok yüksekse alkol özellikle risklidir
• Hareket: Haftada birkaç gün düzenli, orta tempolu egzersiz
• Altta yatan durumun kontrolü: Diyabet, hipotiroidi gibi hastalıkların tedavisi ve trigliseriti artıran ilaçların hekimle gözden geçirilmesi
• İlaç tedavisi: Yaşam tarzı değişikliği yetmezse ya da düzey çok yüksekse hekim uygun ilaçları belirler. İlaç ve balık yağı gibi takviyeleri kendi başınıza kullanmayın

Korunmak için sağlıklı kiloyu korumak, dengeli beslenmek, hareketli yaşamak ve yağ değerlerini düzenli kontrol ettirmek yararlıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Kan tahlilinizde trigliserit yüksek çıkmışsa, ailenizde yağ bozukluğu, erken yaşta kalp hastalığı ya da pankreas iltihabı öyküsü varsa bir iç hastalıkları uzmanına başvurun. Diyabet, obezite ve yüksek tansiyonu olanlar yağ değerlerini düzenli kontrol ettirmelidir. Karnın üst kısmında birden başlayan ve sırta yayılabilen şiddetli ağrı, bulantı ve kusma varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır; bu belirtiler özellikle çok yüksek trigliseritte pankreas iltihabına işaret edebilir.