Aft
Aft, ağız içinde görülen, bulaşıcı olmayan ve tekrarlayabilen ağrılı ülserlerdir. Stres, vitamin eksiklikleri, hormonal değişiklikler ve ağız travmaları tetikleyebilir. Belirtileri sarı-beyaz zemin üzerinde kızarık bir hale ve yanma hissidir. Çoğu aft bir ila iki hafta içinde kendiliğinden iyileşir; tedavi semptomları hafifletmeyi amaçlar. Aft 3 haftadan uzun sürerse, çok sık tekrarlarsa veya yayılırsa bir diş hekimine başvurulmalıdır.
Aft Nedir?
Ağız içinde görülen, yuvarlak veya oval, sarı-beyaz renkli, etrafı kızarık yüzeyel yaralardır. Tıbbi adı aftöz ülser veya rekürren aftöz stomatittir. Aft, bulaşıcı değildir; ancak ağrılı olabilir, yeme içmeyi zorlaştırabilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Ağız içinde, dilde, diş etlerinde, yanak içinde veya damakta bir veya birden fazla yara
- Yaranın merkezi sarımsı beyaz, etrafı kırmızı
- Yanma, karıncalanma hissi (özellikle yemek yerken)
- Ağrı, konuşma ve yutma güçlüğü
- Bazı durumlarda ateş ve halsizlik (yaygın değil)
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak bağışıklık sistemi, genetik yatkınlık, stres, yetersiz beslenme (B12, demir, folat eksikliği), hormonal değişiklikler, ağız travmaları (sert diş fırçalama, yanak ısırma) ve bazı gıdalar (asitli, baharatlı) tetikleyebilir. Ayrıca ailede aft öyküsü olanlarda daha sık görülür.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı genellikle diş hekimi veya doktor tarafından yapılan fizik muayene ile konur. Çoğu durumda ek test gerekmez. Ancak yaralar uzun süre iyileşmezse veya çok sık tekrarlıyorsa, altta yatan bir hastalık (örneğin çölyak, Behçet) araştırılabilir; bu durumda kan testleri veya biyopsi istenebilir.
Tedavi ve Korunma
Aft genellikle 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Tedavi ağrıyı azaltmaya ve iyileşmeyi hızlandırmaya yöneliktir. Ağız gargaraları, koruyucu kremler, ağrı kesici jeller kullanılabilir. Ağır vakalarda doktor kortikosteroid ilaç önerebilir. Korunmak için stresten kaçınmak, dengeli beslenmek, sert ve asitli gıdalardan uzak durmak, ağız hijyenine dikkat etmek ve travmadan kaçınmak önemlidir.
Uyarı: Eğer aft 3 haftadan uzun süredir iyileşmiyorsa, sürekli tekrarlıyorsa, yaygınlaşıyorsa veya şiddetli ağrı yapıyorsa mutlaka bir diş hekimine veya doktora başvurun.
Sık Sorulan Sorular
Aft bulaşıcı mıdır?
Hayır, aft bulaşıcı değildir. Herpes (uçuk) gibi virüslerle oluşmaz. Bu nedenle öpüşme veya aynı bardağı kullanma ile başkasına geçmez.
Aft ne kadar sürede iyileşir?
Çoğu aft 1-2 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. Büyük veya derin aftlar 4 haftaya kadar uzayabilir. Tedavi süreci hızlandırabilir ve ağrıyı azaltabilir.
Aft tekrarlamasını nasıl önleyebilirim?
Tetikleyicilerden kaçınarak tekrarlama sıklığını azaltabilirsiniz. Dengeli beslenme, stresten kaçınma, ağız hijyenine dikkat etme, sert ve asitli gıdalardan uzak durma önemlidir. Eğer sık tekrarlıyorsa, eksik vitaminleri tespit etmek için hekime danışılmalıdır.
Kendi durumunuzu yazın, Aft ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →