Anal Fistül
Anal fistül, anüs içindeki bir bezin iltihaplanması sonucu oluşan anormal bir kanaldır. Belirtileri arasında ağrı, irin akıntısı ve kaşıntı bulunur. Genellikle anal apse sonrası gelişir; Crohn hastalığı gibi durumlar riski artırır. Tanı fizik muayene ve görüntüleme yöntemleriyle konur. Tedavi cerrahidir ve fistülotomi en yaygın yöntemdir. Kendiliğinden iyileşmez, ihmal edilirse ciddi enfeksiyonlara yol açabilir. Korunma için lifli beslenme ve hijyen önemlidir.
Anal Fistül Nedir?
Anal fistül, anüs (makat) içindeki bir bezin iltihaplanması sonucu oluşan, anüs ile cilt arasında anormal bir kanaldır. Genellikle anal apse (irin dolu boşluk) sonrası gelişir. Bu kanal, bağırsak içeriğinin cilde sızmasına neden olarak rahatsızlık ve enfeksiyon riski yaratır. Halk arasında "makat fistülü" olarak da bilinir.
Belirtileri Nelerdir?
- Anüs çevresinde sürekli veya aralıklı ağrı, özellikle otururken veya bağırsak hareketi sırasında
- Anüsten irin veya kanlı akıntı gelmesi
- Anüs çevresinde kaşıntı ve tahriş
- Şişlik veya kızarıklık
- Ateş ve halsizlik (enfeksiyon durumunda)
Uyarı: Şiddetli ağrı, yüksek ateş veya yaygın kızarıklık varsa acil tıbbi yardım alın.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Anal fistül genellikle anal bezlerin tıkanması ve enfekte olması sonucu oluşur. Risk faktörleri arasında:
- Kronik kabızlık veya ishal
- Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları
- Anal bölge travması veya cerrahi müdahale
- Zayıflamış bağışıklık sistemi
- Radyasyon tedavisi
Tanı Nasıl Konur?
Tanı genellikle fizik muayene ile konur. Doktor anüs çevresini inceleyerek fistül ağzını görebilir. Gerekirse:
- Anoskopi veya proktoskopi ile iç kanal değerlendirilir
- Fistülün seyrini belirlemek için manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya fistülografi yapılabilir
- Crohn hastalığı şüphesi varsa kolonoskopi önerilebilir
Tedavi ve Korunma
Anal fistül kendiliğinden iyileşmez, cerrahi tedavi gerektirir. Tedavi seçenekleri:
- Fistülotomi: Fistül kanalının açılarak temizlenmesi (en sık uygulanan yöntem)
- Seton yerleştirilmesi: Kanalın yavaşça iyileşmesi için dikiş benzeri bir malzeme yerleştirilmesi
- Lazer veya fibrin yapıştırıcı: Minimal invaziv yöntemler
Korunma için:
- Lifli gıdalar tüketerek kabızlıktan kaçının
- Bol su için
- Anal hijyene dikkat edin
- Kronik ishal veya kabızlık durumunda doktora başvurun
Önemli: Tedavi edilmezse fistül tekrarlayan enfeksiyonlara ve nadiren kanser riskine yol açabilir. Tanı ve tedavi için mutlaka bir genel cerrahi uzmanına danışın.
Sık Sorulan Sorular
Anal fistül kendiliğinden iyileşir mi?
Hayır, anal fistül kendiliğinden iyileşmez. Cerrahi müdahale gerektirir. Tedavi edilmezse enfeksiyon tekrarlayabilir ve daha karmaşık hale gelebilir.
Anal fistül ameliyatı ne kadar sürer?
Ameliyat genellikle 30-60 dakika sürer. Fistülün tipine ve karmaşıklığına bağlı olarak süre değişebilir. Çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir.
Anal fistül kansere dönüşür mü?
Çok nadir durumlarda, uzun süreli tedavi edilmemiş fistüller kanser riskini artırabilir. Bu nedenle erken tanı ve tedavi önemlidir.
Anal fistül için hangi doktora gidilir?
Genel cerrahi uzmanına başvurulmalıdır. Gerekirse kolorektal cerrahi uzmanı da değerlendirme yapabilir.
Anal fistül tekrarlar mı?
Evet, özellikle Crohn hastalığı gibi altta yatan bir neden varsa tekrarlama riski vardır. Ameliyat sonrası doktor önerilerine uymak tekrarlama riskini azaltır.
Kendi durumunuzu yazın, Anal Fistül ile ilgilenen uzman doktorlara ücretsiz iletelim; yanıtı e-postanıza gelsin.
Bu konuda kendi sorumu sor →