Hışıltılı Çocuk

Hışıltılı Çocuk Nedir?

Hışıltı (hırıltı), nefes verirken duyulan ıslık benzeri, yüksek tonlu bir sestir ve daralmış küçük hava yollarından havanın geçmesiyle oluşur. Bebek ve küçük çocukların hava yolları dar olduğu için hışıltı bu yaş grubunda sık görülür. Tek başına bir hastalık adı değil, farklı nedenlere bağlı olabilen bir bulgudur. Hışıltının tekrar tekrar ortaya çıktığı çocuklar için hışıltılı çocuk ya da tekrarlayan hışıltı ifadesi kullanılır. Hışıltılı çocukların bir kısmında yakınmalar büyüdükçe azalırken, bir kısmında ilerleyen yaşlarda astım tanısı konabilir.

Belirtileri

• Nefes verirken duyulan ıslık benzeri ses
• Özellikle gece ve sabaha karşı artan öksürük
• Hızlı nefes alıp verme
• Göğüs kafesinde, kaburga aralarında içe çekilme
• Beslenirken yorulma, emmede güçlük
• Koşma, ağlama ya da gülme sonrası öksürük ve nefes darlığı

Çocuğunuzun dudakları veya tırnak dipleri morarıyorsa, konuşamayacak ya da beslenemeyecek kadar nefes darlığı varsa, burun kanatları solunumla açılıp kapanıyorsa veya aşırı uykulu ve halsizse hemen acil servise başvurun.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Küçük çocuklarda hışıltının en sık nedeni viral solunum yolu enfeksiyonlarıdır. Bununla birlikte başka durumlar da benzer tabloya yol açabilir.

• Soğuk algınlığı ve bronşiolit gibi viral enfeksiyonlar
• Astım ve alerjik yatkınlık
• Hava yoluna kaçan yabancı cisim (aniden başlayan hışıltıda mutlaka düşünülmelidir)
• Mide içeriğinin yemek borusuna kaçması (reflü) ve yutma güçlükleri
• Doğumsal hava yolu veya kalp-damar sorunları

Risk faktörleri arasında evde sigara dumanına maruz kalma, gebelikte annenin sigara içmesi, erken doğum, düşük doğum ağırlığı, ailede astım veya alerji öyküsü, çocuğun kendisinde egzama bulunması ve kalabalık ortamlarda sık enfeksiyon geçirme sayılabilir.

Tanı

Tanıda en önemli adım ayrıntılı öykü ve fizik muayenedir. Hekim hışıltının ne zaman başladığını, ne sıklıkla tekrarladığını, nelerin tetiklediğini ve ailede alerji olup olmadığını sorar. Gerekli görülürse akciğer grafisi, alerji testleri, kan testleri ve yaşı uygun çocuklarda solunum fonksiyon testi istenebilir. Tedaviye yanıt da tanıya yardımcı olur. Hışıltı sık tekrarlıyor, doğumdan beri sürüyor ya da büyüme geriliğiyle birlikteyse altta yatan başka nedenler açısından ileri inceleme yapılabilir.

Tedavi ve Korunma

Tedavi, hışıltının nedenine ve sıklığına göre çocuk alerji veya çocuk göğüs hastalıkları uzmanı tarafından planlanır. Ataklar sırasında hava yollarını genişleten inhaler ilaçlar kullanılabilir; sık tekrarlayan durumlarda koruyucu tedavi önerilebilir. Küçük çocuklarda inhaler ilaçlar genellikle maske veya hazne (spacer) ile verilir; doğru kullanım tekniği hekim ya da hemşireden öğrenilmelidir. İlaçlar hekim önermeden başlanmamalı veya kesilmemelidir.

• Evde ve arabada kesinlikle sigara içilmemesi
• Sık el yıkama ve enfeksiyonlu kişilerle temasın azaltılması
• Aşı takviminin eksiksiz tamamlanması
• Alerjisi saptanan çocuklarda tetikleyicilerden uzak durulması
• Hekimin verdiği yazılı atak planına uyulması

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Çocuğunuzda ilk kez hışıltı duyduğunuzda, hışıltı tekrarladığında, gece öksürüğü uykusunu bölüyorsa ya da oyun ve koşma sırasında çabuk yoruluyorsa bir çocuk sağlığı uzmanına başvurun. Bir şey yuttuktan ya da ani bir öksürük krizinden hemen sonra başlayan hışıltıda vakit kaybetmeden değerlendirme gerekir.