Meniere hastalığı

Meniere Hastalığı Nedir?

Meniere hastalığı; iç kulakta normalden fazla sıvı birikmesi sonucu oluşan ve tekrarlayan ataklarla seyreden kronik bir kulak rahatsızlığıdır. İlk kez Fransız hekim Prosper Ménière tarafından tanımlanmıştır. Hastalık genellikle 40-60 yaş arasında başlar ve toplumda görülme sıklığı 1000-2000 kişide 1 civarındadır. Atağın süresi ve şiddeti kişiden kişiye değişir.

Belirtileri Nelerdir?

Meniere hastalığının en karakteristik belirtisi, aniden ortaya çıkan ve genellikle 20 dakika ile birkaç saat arasında süren şiddetli baş dönmesi (vertigo) ataklarıdır. Atak öncesi veya sırasında şu belirtiler görülür:

• Denge kaybı, ayakta duramama
• Kulakta çınlama (tinnitus) veya uğultu
• Etkilenen kulakta işitme kaybı
• Kulakta dolgunluk hissi
• Mide bulantısı, kusma, terleme

Ataklar sırasında baş dönmesi o kadar şiddetli olabilir ki kişi ayakta duramaz ve yatmak zorunda kalır. Özellikle ilk kez yaşanan veya süresi uzayan vertigo vakalarında acil tıbbi değerlendirme gereklidir; inme gibi hayati nedenler dışlanmalıdır.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, iç kulaktaki endolenf sıvısının üretimi ve emilimi arasındaki dengesizlik sonucu endolenfatik hidrops (sıvı birikimi) oluştuğu düşünülmektedir. Bu durumun nedenleri arasında viral enfeksiyonlar, otoimmün reaksiyonlar, genetik yatkınlık, anatomik bozukluklar ve vasküler problemler sayılabilir. Risk faktörleri arasında aile öyküsü, migren, stres, tuz ve kafein tüketimi, bazı ilaçların kullanımı bulunur. Ancak bu faktörlerin her hastada görülmesi gerekmez.

Tanı Nasıl Konur?

Meniere tanısı için hastanın öyküsü en kritik bilgi kaynağıdır. Doktor; baş dönmesi ataklarının sıklığını, süresini, işitme kaybının seyrini sorgular. Fizik muayenede nörolojik bulgular değerlendirilir. İşitme testi (odiyometri) tipik olarak düşük frekanslarda işitme kaybı gösterir. Ayırıcı tanı için başta vestibüler migren, benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), ani işitme kaybı ve akustik nörinom ekarte edilmelidir. Bu nedenle odyoloji testleri, denge testleri (VNG) ve gerektiğinde manyetik rezonans görüntüleme (MR) yapılır. Kesin tanıyı koyacak basit bir kan testi veya görüntüleme yöntemi yoktur.

Tedavi ve Korunma

Tedavinin iki ana hedefi vardır: akut atakları kontrol etmek ve atakların tekrarlanmasını önleyerek hastanın yaşam kalitesini arttırmak.

• Akut atak tedavisi: Denge önleyici ilaçlar (antihistaminikler, benzodiazepinler) ve bulantı gidericiler kullanılır. Şiddetli ataklarda kısa süreli kortikosteroid tedavisi verilebilir.
• Koruyucu tedavi: Tuz kısıtlaması (günde 2 g altı), kafein, alkol ve sigaranın azaltılması, düzenli uyku ve stres yönetimi önerilir. Diüretikler ve betahistin gibi ilaçlar atakları önlemek amacıyla kullanılabilir; ancak klinik etkinlikleri sınırlıdır.
• İleri girişimler: İlaçlarla kontrol sağlanamayan seçilmiş hastalarda intratimpanik steroid enjeksiyonu, endolenfatik kes grefti, labirentektomi veya vestibüler sinir kesilmesi gibi cerrahi yöntemler düşünülebilir. Bu işlemler KBB uzmanı tarafından hastanın işitme durumu ve atak sıklığına göre planlanır.

Hastalık kesinleşmiş bir tedaviye sahip olmamakla birlikte, uygun izlem ve tedaviyle ataklar büyük oranda kontrol altına alınabilir. Tedavi kararları için mutlaka bir kulak burun boğaz (KBB) uzmanına danışılmalıdır.