Timoma

Timoma Nedir?

Timoma, göğüs kafesinin ön-üst kısmında, göğüs kemiğinin arkasında ve kalbin önünde bulunan timus bezinin hücrelerinden gelişen bir tümördür. Timus, özellikle çocukluk döneminde bağışıklık sisteminin hücrelerinin olgunlaşmasında görev alan bir organdır ve erişkinlikte küçülür. Timoma, göğüs boşluğunun ön bölümünde (ön mediasten) en sık görülen tümörlerden biridir ve çoğunlukla 40-60 yaş arasında ortaya çıkar.

Timomaların büyük bölümü yavaş büyür. Ancak bazıları çevre dokulara (akciğer zarı, kalp zarı, büyük damarlar) yayılabildiği için sadece iyi huylu veya kötü huylu diye ayrılmaz; yayılma özelliğine göre evrelendirilir. Timus kaynaklı daha agresif seyreden tümörlere ise timik karsinom denir ve bu ayrı bir gruptur.

Belirtileri Nelerdir?

Timomalı birçok kişide başlangıçta hiçbir belirti yoktur ve tümör başka bir nedenle çekilen akciğer grafisi veya toraks tomografisinde tesadüfen fark edilir. Tümör büyüdüğünde çevre yapılara baskı yaparak şu belirtilere yol açabilir:

• Geçmeyen öksürük
• Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi
• Nefes darlığı
• Yutma güçlüğü
• Ses kısıklığı
• Yüzde, boyunda ve kollarda şişlik (büyük toplardamara baskıya bağlı)

Timoma en sık miyastenia gravis ile birlikte görülür. Bu hastalıkta kaslar çabuk yorulur; göz kapağında düşme, çift görme, çiğneme, konuşma ve yutma zorluğu, kollarda ve bacaklarda güçsüzlük gibi belirtiler ortaya çıkar. Nadiren saf kırmızı hücre aplazisi (kansızlık) ve bağışıklık yetersizliği gibi durumlar da eşlik edebilir.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Timomanın kesin nedeni bilinmemektedir. Sigara, çevresel etkenler veya beslenme gibi net bir risk faktörü gösterilememiştir. Timoma bazı otoimmün hastalıklarla birlikte görülebilir; ancak bu birlikteliğin nedeni de tam olarak aydınlatılmış değildir. Ailesel bir geçiş nadirdir ve genellikle kişinin kendi davranışlarıyla önlenebilecek bir hastalık olarak kabul edilmez.

Tanı Nasıl Konur?

Tanı süreci genellikle şu adımlarla ilerler:

• Görüntüleme: Akciğer grafisinde ön mediastende kitle görülebilir. Kontrastlı toraks bilgisayarlı tomografisi kitlenin boyutunu ve çevre dokularla ilişkisini gösterir. Gerekirse manyetik rezonans (MR) ve PET-BT kullanılır.
• Kan testleri: Miyastenia gravis düşünülüyorsa asetilkolin reseptör antikoru bakılır. Timoma dışındaki ön mediasten tümörlerini ayırmak için AFP ve beta-hCG gibi tümör belirteçleri de istenebilir.
• Doku tanısı: Cerrahi ile tamamen çıkarılabilir görünen kitlelerde çoğu zaman önce biyopsi yapılmadan doğrudan ameliyat planlanır. Çıkarılamayan veya yayılmış görünen olgularda iğne veya cerrahi biyopsi ile tanı doğrulanır.

Tedavi ve Korunma

Timomanın temel tedavisi, tümörle birlikte timus bezinin çıkarıldığı cerrahidir (timektomi). Ameliyat, göğüs kemiğinin ortadan açılması ile veya seçilmiş hastalarda kapalı (videotorakoskopik ya da robotik) yöntemle yapılabilir. Yöntem, tümörün boyutuna ve evresine göre göğüs cerrahı tarafından belirlenir. Miyastenia gravis varsa ameliyat öncesinde nöroloji uzmanı ile birlikte hazırlık yapılır.

Tümör çevre dokulara yayılmışsa veya tam çıkarılamamışsa ameliyat sonrasında radyoterapi eklenebilir. Cerrahi ile çıkarılamayan ya da yaygın hastalıkta kemoterapi kullanılır. Tedavi kararı, tümörün evresine ve hastanın genel durumuna göre çok disiplinli bir ekip (göğüs cerrahisi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, nöroloji) tarafından verilir.

Timoma yıllar sonra nüks edebildiği için tedavi sonrasında düzenli aralıklarla görüntüleme ile uzun süreli takip gerekir. Bilinen bir korunma yöntemi yoktur; erken tanı için şüpheli belirtilerin gözden kaçırılmaması önemlidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Uzun süredir geçmeyen öksürük, göğüs ağrısı, yutma güçlüğü, göz kapağında düşme, çift görme veya kaslarda giderek artan güçsüzlük varsa göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi veya nöroloji uzmanına başvurun. Ani nefes darlığı, yüz ve boyunda belirgin şişlik ya da solunum ve yutma kaslarında ani güçsüzlük durumunda vakit kaybetmeden en yakın acil servise gidin.